Aa
Bookmark (0)
ClosePlease loginn

Layer 3 là gì? Xu hướng phát triển của các nền tảng Layer 2

Layer 3 là gì? Tại sao nền tảng công nghệ này lại được nhiều ông lớn như zkSync, Arbitrum hay cả Vitalik Buterin theo đuổi và bàn luận nhiều đến vậy.

Liệu Layer 3 có cơ hội trở thành “Trend” trong tương lai?

Cùng Allinstation tìm hiểu thêm nhé!

layer 3 banner

Vấn đề tồn đọng

Chi phí giao dịch cao trên Ethereum đang đẩy nó trở thành một lớp thanh toán cho L2. Trong tương lai gần, người dùng cuối sẽ thực hiện phần lớn hoạt động của họ trên L2 do giảm đáng kể về chi phí giao dịch, sự hỗ trợ ngày càng tăng cho các công cụ DeFi và sự tăng cường thanh khoản mà L2 mang lại.

Đọc thêm: Layer 2 là gì?

L2 tăng cường khả năng mở rộng với chi phí gas giảm mỗi giao dịch và tỷ lệ giao dịch cải thiện. Đồng thời, Layer 2 vẫn giữ lại các lợi ích của phân cấp khả năng mở rộng và tốc độ giao dịch tăng cao.

Dù vậy, Layer 2 không giải quyết triệt để “blockchain Trilemma” xoay quanh 3 yếu tố: Phi tập trung, Khả năng mở rộng và Tính bảo mật. Layer 2 chỉ giải quyết 2 yếu tố mở rộng và phi tập trung còn tính bảo mật bị ảnh hưởng từ tốc độ xử lý giao dịch cao.

Vì thế, một số ứng dụng cần sự tinh chỉnh cụ thể có thể được phục vụ tốt hơn bằng một lớp mới và độc lập và sự ra đời của Layer 3 là tất yếu.

Layer 3 là gì?

L3 liên quan đến L2 giống như L2 liên quan đến L1. L3 có thể được thực hiện bằng cách sử dụng các bằng chứng về tính hợp lệ miễn là L2 có khả năng hỗ trợ một hợp đồng thông minh. Nói cách khác, nếu như Layer 2 giảm chi phí 100 lần, L3 có thể đạt được giảm chi phí 1,000 lần so với L1, trong khi vẫn giữ lại tính bảo mật của L1.

Nếu Layer 2 chuyển giao dịch xác thực về Layer 1 và phải trả một phần phí gas cho mạng đó, thì Layer 3 cũng thực hiện tương tự với Layer 2. Điều này giúp giảm chi phí một cách hiệu quả hơn.

L3 được tạo ra nhằm tối ưu hóa mở rộng của blockchain. Nó có thể giúp tập trung vào một công việc cụ thể, cải thiện hiệu suất của các lớp trước đó bằng cách tận dụng giao thức và cơ chế đồng thuận từ chúng.

=> Giúp Layer 3 xử lý hiệu quả hơn ở các hoạt động đặc biệt và thậm chí có thể xử lý tác vụ phức tạp trong blockchain.

Ví dụ: ở mảng Gaming, dự án xây dựng trên L3 hiện có thể tập trung vào việc xây dựng một trải nghiệm hệ sinh thái trò chơi hoàn hảo nhất thay vì phải cố gắng cân bằng với yếu tố bảo mật.

Nhờ tận dụng nền bảo mật sẵn có của Layer 1 và khả năng mở rộng của Layer 2, việc vận hành trên Layer 3 sẽ trở nên dễ dàng hơn, qua đó đẩy mạnh khả năng mở rộng hơn nữa.

layer3 layer2 layer1

Góc nhìn của Vitalik Buterin về Layer 3

Với những lợi ích sẵn có có Layer 2, Vitalik vẫn tin rằng Layer 3 vẫn cần được tạo ra để phục vụ những nhu cầu chức năng riêng biệt.

Đọc thêm: Vitalik Buterin là ai?

Vitalik Buterin cho rằng Layer 3 trên blockchain sẽ phục vụ mục đích khác biệt so với Layer 2. Ông nhấn mạnh rằng kiến trúc phân tầng ba lớp chỉ hợp lý nếu mỗi lớp cung cấp chức năng khác nhau. Vitalik đề cập đến ba tầm nhìn về việc sử dụng lớp 3 trong tương lai. Một trong số đó là khả năng tùy chỉnh chức năng, ví dụ như ứng dụng bảo mật sử dụng chứng minh zero-knowledge.

L3 cũng có thể được sử dụng để mở rộng tùy chỉnh cho các ứng dụng chuyên biệt không muốn sử dụng Ethereum Virtual Machine (EVM) để thực hiện tính toán. Tuy nhiên, nhà sáng lập của Ethereum cũng nhấn mạnh rằng hiện vẫn chưa rõ liệu cấu trúc Layer 3 có hiệu quả hơn mô hình Layer 2 hiện tại khi xây dựng các ứng dụng tùy chỉnh trên Ethereum hay không.

Các dự án nổi bật

Sự lớn mạnh của Ethereum đang thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của toàn hệ sinh thái. Với Layer 3, người dùng có thể nghĩ về một Narrative lớn do hiện đang có nhiều Layer 2 lớn trên thị trường tiến đánh mảng Layer 3.

Đọc thêm: Xu hướng phát triển của các Layer 2 chính hiện tại

Op Stack của Optimism

Op Stack là một công cụ quan trọng giúp triển khai các dự án Layer 2 một cách dễ dàng hơn. Bằng cách cập nhật đầu tiên của Optimism – Bedrock, Op Stack giảm đi lượng mã code cần thiết và cũng làm cho việc tương tác với Ethereum trở nên hiệu quả hơn.

Sau khi nâng cấp Bedrock, Optimism sẽ tiến vào giai đoạn tự nâng cấp lên Superchain. Superchain là một mạng phi tập trung bao gồm các chuỗi Layer 2 kết hợp với nhau để chia sẻ khả năng bảo mật và tương tác thông qua các công cụ mã nguồn mở như OP Stack.

Nhìn chung Optimism với Op Stack đã đạt được những tính năng mà nó hướng tới:

  • Giảm đáng kể chi phí sử dụng.
  • Dễ dàng sử dụng và tiếp cận hệ sinh thái của Op Stack nhờ bộ công cụ có sẵn.
  • Tương thích cao với Ethereum.

=> Dù chưa được chính Optimism thông báo, nhưng nói một cách khác, Superchain đang được xây dựng để trở thành Layer 3 nhờ áp dụng 3 khía cạnh của blockchain trilemma.

op stack layer 3

Dự án nổi bật: Mode

zkSync Hyperchain

Layer 3 của zkSync được gọi là Pathfinder.

Pathfinder Layer 3 được ra mắt trên testnet vào Q1 năm 2023. Pathfinder sẽ là nguyên mẫu L3 đầu tiên áp dụng zkRollup dưới dạng Hyperchain Fractal Scaling.

zksync layer3

Với giải pháp Layer 3 của zkSync, các nhà phát triển sẽ có thể lựa chọn từ 3 tùy chọn về khả năng truy cập dữ liệu, tất cả đều sử dụng cùng một cơ sở hạ tầng và lựa chọn các quy đổi của riêng họ giữa giá cả, hiệu suất và bảo mật:

  • ZK rollup — Chọn tùy chọn này nếu bạn muốn có đầy đủ bảo mật của Ethereum (Tốt cho DeFi).
  • zkPorter — Chọn tùy chọn này nếu bạn muốn có một sự kết hợp của dữ liệu của bạn được thực hiện trên chuỗi và ngoài chuỗi để tối ưu hóa chi phí, tốc độ và bảo mật (tốt cho trò chơi).
  • Validium — Chọn tùy chọn này nếu bạn muốn hiệu suất tuyệt vời với một chút ít bảo mật hơn so với Ethereum (Khả năng sử dụng không giới hạn).

Dự án nổi bật: OXOA Network

Đọc thêm: Hướng dẫn chạy Node OXOA Network

StarkNet

StarkNet là một giải pháp Layer 2 dựa trên Ethereum, sử dụng công nghệ zkRollup, cho phép mọi ứng dụng phi tập trung (dApp) hoạt động trơn tru. Mục tiêu chính của StarkNet là đảm bảo các giao dịch diễn ra trong quá trình mở rộng hệ sinh thái. Hệ điều hành và các hợp đồng StarkNet được viết bằng ngôn ngữ lập trình Cairo, một ngôn ngữ linh hoạt hỗ trợ việc mở rộng các dApp và hợp đồng thông minh mà không gặp hạn chế từ logic kinh doanh.

Đọc thêm: StarkNet token là gì?

Cụ thể, StarkWare đã công bố về Layer 3 trên StarkNet, bao gồm các trường hợp sử dụng và lợi ích của chúng. Một dự án đáng chú ý là StarkNet Slush, đã hứa hẹn sẽ mang lại khả năng mở rộng cao và duy trì tính bảo mật. Công nghệ STARK của StarkWare cũng giúp tối ưu hóa chi phí và tài nguyên tính toán cho các giải pháp Layer 3 trên mạng StarkNet. Nhờ đó, việc xếp lớp chồng lớp ở Layer 3 trên StarkNet có thể giúp HST StarkNet mở rộng một cách cực kỳ mạnh mẽ.

starknet layer3

Arbitum Orbit

arbitrum orbit

Một Layer 2 khác trên hệ sinh thái crypto là Arbitrum cũng hướng đến Layer 3 khi đề xuất Arbitrum Orbit, tập trung vào thu hút ứng dụng đa dạng vào các chuỗi Arbitrum One và Arbitrum Nova.

Arbitrum Orbit cho phép nhà phát triển xây dựng các chuỗi Orbit riêng của họ, tùy chỉnh dữ liệu từ bảo mật đến phí, với sự chấp thuận từ Arbitrum DAO. Layer 3 hoạt động mà không cần trung gian.

Chiến lược của Arbitrum là phát triển Layer 2 và Layer 3 Rollups. Layer 3 là trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo của hành trình mở rộng của họ.

Orbit giúp giảm tải cho chain chính bằng cách chuyển dự án Layer 3 về Layer 2, nhưng vẫn giữ thanh toán trên Ethereum. Điều này là chìa khóa để mở rộng hệ sinh thái.

Một dự án đang được xây dựng trên hệ sinh thái Arbitrum Orbit hiện đang cực kỳ tiềm năng trong Bull-run là Xai Games

Đọc thêm: Arbitrum là gì?

Nhận định

Layer 3 là một giải pháp hữu dụng và có tính thực tế, điều này được thể hiện thông qua các dự án đang lần lượt được tạo ra và thành công lớn nhất trong đó có Xai Games.

Nhờ khả năng giải quyết vấn đề tồn đọng của Layer 1 và Layer 2, Layer 3 đang là mảnh đất mà nhiều dự án lớn nhỏ đang hướng đến. Dù vậy, nó cũng vấp phải những dấu hỏi được đặt ra bởi vị cha đẻ của Ethereum là Vitalik Buterin.

Với việc được thoe đuổi bởi những Layer 2 hàng đầu như zkSync, StarkNet hay Arbitrum, Layer 3 đang dần được công nhận và đang dần chứng tỏ mình là một Narrative tiềm năng trong tương lai.

Tổng kết

Thông qua bài viết này, Allinstation hy vọng có thể giúp anh em có được những góc nhìn tốt hơn về sự phát triển và vai trả của Layer 3 trong thị trường hiện nay.

Anh em lưu ý đây không phải là lời khuyên đầu tư!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *